Noord Holland
in het nieuws
Noord Holland in het nieuws
Logo nhzaken.nl
Bedrijf in Beeld

Herken laaggeletterdheid in uw bedrijf

  Bedrijf in Beeld
Anita Metzelaar.
Anita Metzelaar. ((Foto: aangeleverd))

Iedereen kan lezen, schrijven en rekenen, toch?

Ja, dat zou gewoon moeten zijn! Maar in Nederland hebben ruim 700.000 werkenden moeite met lezen, schrijven en communiceren in het Nederlands – ook als zij Nederlands als moedertaal hebben. Zij vinden het lastig om werkinstructies te lezen, de computer te gebruiken of elkaar als collega's goed te begrijpen. Anita Metzelaar, strategisch adviseur bij RPAnhn, legt uit wat bedrijven kunnen doen om taalvaardigheid van medewerkers te verbeteren. Samen met RPAnhn-collega Cynthia Boorsma, Maria Sabel van Stichting Lezen en Schrijven en Carla de Ruiter van gemeente Alkmaar vormt zij het kernteam Taalakkoord NHN. Dit team maakt zich sterk voor een geletterd Noord-Holland Noord!

"Moeite met lezen en schrijven kan samenwerkingsproblemen veroorzaken of onveilige situaties creëren. Voor medewerkers is het lastig om zich verder te ontwikkelen als zij de taal niet goed beheersen. En jezelf kunnen ontwikkelen is noodzakelijk om inzetbaar te blijven op de arbeidsmarkt."

Wat is laaggeletterheid?

Niet iedereen beschikt over voldoende vaardigheden waarmee schriftelijke informatie goed begrepen en gebruikt kan worden in het leven van alledag – thuis, op het werk en in de samenleving. Verdergaande automatisering en digitalisering zorgen voor een complexere informatiestroom. Metzelaar: "We spreken van laaggeletterdheid als mensen zoveel problemen met taal ervaren dat ze niet voldoende kunnen functioneren in de maatschappij." Laaggeletterden worden dagelijks geconfronteerd met het onvoldoende kunnen lezen of schrijven. Bijvoorbeeld bij het invullen van een formulier of een treinkaartje kopen bij een automaat. Laaggeletterden kunnen hun probleem heel goed verbergen en gebruiken regelmatig excuses om onder het lezen en schrijven uit te komen. Smoesjes als 'Ik heb mijn bril niet bij me' of 'Dat formulier vul ik thuis wel in' verleiden de ander om dan maar even te helpen, zodat de laaggeletterde niets hoeft te laten merken.

Ontdekken taalproblemen

Hoe ontdek je als werkgever nu dat iemand moeite heeft met lezen en schrijven? Metzelaar: "Er zijn diverse signalen waaraan je kan zien dat iemand mogelijk moeite heeft met taal. Heeft een medewerker moeite met het formuleren van vragen? Noteert hij afspraken niet? Komt hij regelmatig te laat of niet opdagen voor een afspraak? Als je vermoedt dat iemand moeite heeft met lezen en schrijven, is het verstandig dat eerst te checken. Vraag in hoeverre lezen en schrijven lastig is voor iemand."

Daarnaast heeft Stichting Lezen & Schrijven, een stichting die zich inzet om laaggeletterdheid te voorkomen en verminderen, meetinstrumenten ontwikkeld die bruikbaar zijn om iemands taalniveau eenvoudig te bepalen: de Taalverkenner en de Taalmeter. De Taalverkenner is een screeningsinstrument waarmee binnen drie minuten gezien kan worden of iemand wellicht moeite heeft met lezen. De Taalmeter is een online tool waarmee organisaties op een snelle en eenvoudige manier mensen met taalproblemen kunnen opsporen. De Taalmeter geeft een goede indicatie of iemand mogelijk een taalachterstand heeft of laaggeletterd is.

Wat te doen?

Werkgevers kunnen bijdragen aan de taalvaardigheid van medewerkers, aldus Metzelaar. "Door taal op de werkvloer bespreekbaar te maken bijvoorbeeld. Veel laaggeletterden schamen zich voor hun probleem. Het is dus heel belangrijk om het probleem bespreekbaar te maken. Sluit ook aan bij de beleving van de ander: 'Wat moet het lastig zijn om…', en geef informatie over mogelijke oplossingen. Bied bijvoorbeeld een cursus lezen en schrijven aan. Er zijn speciale cursussen voor volwassenen."

Ook aansluiten bij het regionale Taalakkoord is aan te raden, volgens Metzelaar. "Inmiddels zijn ruim 50 organisaties uit de regio Noord-Holland Noord aangesloten. Zij zetten zich in om de taalvaardigheid van werknemers een impuls te geven en sporen andere werkgevers aan hetzelfde te doen. Via bijeenkomsten delen zij kennis met elkaar. Wij gebruiken de bijeenkomsten om onder meer informatie te geven over opleidingsmogelijkheden en beschikbare subsidies."

Lager ziekteverzuim, hogere productiviteit Metzelaar: "Uiteraard betekent aansluiten bij het Taalakkoord NHN niet alleen kennisdelen en netwerken, je bedrijf kan ook gebruik maken van subsidies voor het bevorderen van taalvaardigheid. Door aan te sluiten bereik je als werkgever nog veel meer: je ziekteverzuim neemt af, onder meer doordat medewerkers veiliger gaan werken. En omdat medewerkers instructies en protocollen leren lezen, worden er bovendien minder fouten gemaakt waardoor productiviteit en kwaliteit omhoog gaan." Ze voegt nog toe dat laaggeletterdheid vaak samen gaat met problemen rondom digi- en rekenvaardigheden. "We zien bovendien relatief vaak schulden bij deze groep. Vanuit het Taalakkoord NHN besteden we ook daar aandacht aan, en er zijn mogelijkheden voor hulp op dat gebied."

Interesse om aan te sluiten bij het Taalakkoord NHN of vragen over wat aansluiting bij het Taalakkoord voor uw bedrijf betekent? Kijk op www.taalakkoordnhn.nl, of neem contact op met Anita Metzelaar (anitametzelaar@rpa-nhn.nl).

Subsidiemogelijkheden

Via Tel mee met Taal is subsidie beschikbaar voor activiteiten gericht op het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Werkgevers kunnen subsidie aanvragen voor de aanpak van laaggeletterdheid. Ook als je al eerder subsidie hebt ontvangen van Tel mee met Taal kan je deze ronde opnieuw subsidie aanvragen. In de vorige subsidierondes kon er al subsidie worden aangevraagd voor het verbeteren van taal- en/of rekenvaardigheden. Deze subsidieronde komen ook activiteiten gericht op het verbeteren van digitale vaardigheden in aanmerking. De aanvraagperiode voor de nieuwe subsidieregeling gaat naar verwachting nog voor de zomer van start. Meer informatie wordt de komende periode bekend gemaakt via www.telmeemettaal.nl en de nieuwsbrief van Tel mee met Taal.

Meer berichten